Existentiële uitdagingen vragen existentiële antwoorden

Een existentiële gerichtheid gaat voor ons over hoe mensen bestaan, hoe zij in het leven staan: mensen hebben behoefte om verbonden te zijn met zichzelf, zijn gemaakt voor verbondenheid met anderen. Wij geloven dat dit het leven richting en zin geeft en dat mensen erg lijden als daaraan ontbreekt. Dit verlangen en dit lijden en gemis worden diep van binnen gevoeld. Wij richten ons op deze beleving en op deze existentiële drijfveer.

Het eerste wat we te zien krijgen zijn de feiten, wat speelt er zich af? Via die realiteit gaan we op zoek naar de diepere, ‘echte’ zorgen en hoe die zorgen ons allen ook diep raken. Zo komen we uit op een onderliggende, existentiële laag in de mens: ben ik verbonden met de mensen die ik graag zie? Wie wil ik zijn als persoon? Ben ik een goede moeder, vader, dochter, zoon, … ? Geraken wij elkaar kwijt?

De uitdagingen van het leven zijn het vertrekpunt. Wij zien deze uitdagingen als een uitnodiging om na te denken over wat echt belangrijk is, wat echt telt in het leven. Ze houden een kans in tot beweging en groei. Wij willen werken in het ‘nu’ van de realiteit die als moeilijk en problematisch ervaren wordt, én geloven tegelijk dat ‘het leven misschien achterwaarts kan begrepen worden, maar voorwaarts dient geleefd te worden’ (Kierkegaard).

Ook in crisissen die mensen en gezinnen doormaken schuilt een grote kracht, het is het ‘momentum’ dat het kan veranderen. Op die momenten, in die extreme omstandigheden van bijvoorbeeld overlijden, ziekte of tegenslag, dalen we af naar het existentiële niveau en zeggen we tegen elkaar waar het echt om gaat. Als de crisis ‘omarmd’ wordt en ieder bereidheid toont om zijn of haar hart te openen, kan een positieve beweging gevonden worden binnen gezin en context.

​

​

​​​

​​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Geraaktheid als motor tot verandering

We maken contact met de diepste zorgen en verlangens en met wat wij hierbij voelen. Wij vragen om naar binnen te kijken (introspectie). Dit voelen is een eerste vorm van verbinding, verbinding met onszelf. Wij trachten om dit voelen naar ‘boven te halen’, en dit voelen meer bewust te maken, het te uiten en er woorden voor te zoeken. En zo een tweede vorm van verbinding mogelijk te maken, de verbinding met de nabije ‘anderen’.

​

​

​​​

​​​​‘We zijn nooit zo kwetsbaar als wanneer we liefhebben.’ - Sigmund Freud

​​

​

​

Voor ons is de kern van emoties kwetsbaarheid. Als we voelen, zijn we kwetsbaar. Als we ons emotioneel bloot geven, zijn we kwetsbaar. Evengoed, het kunnen en durven delen onder elkaar van deze kwetsbare gevoelens is wat verbinding (terug) mogelijk maakt. Kwetsbaarheid ontwapent. De positieve verandering die we beogen gaat dus van binnen naar buiten, begint in ons hart. Wij richten ons op de diepere emotionele laag in de mens. Wij mensen sluiten ons vaak af van de eigen kwetsbare gevoelens zoals angst, verdriet, somberheid, schaamte, … en richten onze pijlen liever op de anderen. We verdoven deze gevoelens, we verbergen ze voor onszelf én voor anderen, al hebben ze een grote invloed op hoe we leven, op onze relaties, op onze gezondheid. Toch zijn deze emoties als een kompas, zij leiden ons tot waar het echt om gaat, tot het existentiële niveau. Er schuilt een kracht in, een motor tot verandering, ze doen ons bewegen. Emotie is wat ons beroert, ons ontroert, is wat mensen en gezinnen die vast zitten, in beweging kan brengen.

Van verlangen naar verantwoordelijkheid

Samenleven houdt in dat we verantwoordelijkheid opnemen voor onszelf en voor anderen. Iedereen die betrokken en geraakt is, wordt uitgenodigd om bij te dragen.

Verantwoordelijkheid opnemen doen we op drie verschillende manieren:

• Door durven te kijken naar onze eigen gevoelens van angst, ontgoocheling, verdriet, enz.

• Door het herkennen én erkennen van ons eigen ‘stuk’ in wat gaande is, ons eigen aandeel in het laten bestaan van de situatie. Dit kan ook gelden voor wie zich slachtoffer voelt of zo wordt beschouwd.

• Door het tonen van onze inzet en inspanning via een concreet engagement.

Zelf verantwoordelijkheid opnemen staat los van wat de ander doet. Het is een vorm van ultieme vrijheid. We hebben altijd een keuze in wat we zelf in een bepaalde situatie willen en gaan doen. Verantwoordelijkheid opnemen dient te gebeuren op verschillende niveaus: niet enkel bij onszelf en bij onze gezinnen, maar ook bij onze omgeving, onze buurt, onze maatschappij…. Vanaf het moment dat we onze verantwoordelijkheid nemen en ons engageren, kan dat een opening zijn voor toenadering en herstel

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​​​

​

De scheppende kracht van taal

We geloven in de scheppende kracht van taal, de woorden die we gebruiken vormen mee de werkelijkheid. Hierin schuilt de kracht van de hoop. Het is een taal van worden in plaats van een taal van zijn. Een taal die opent, een taal die ruimte maakt voor het nog-niet-gezegde. Een taal die voor beweging zorgt in plaats van een taal die afsluit, vastlegt en labelt. Ons hart openen en het naar elkaar toe uitspreken van onze diepe zorgen en verlangens, van onze geraaktheid werkt verbindend. Contact maken met diepe gevoelens en existentiële vragen heeft taal nodig. Het is de taal van het hart. Het vraagt moed om zo te luisteren en zo te spreken. We spreken over waar het écht om gaat, het is een authentiek spreken. We zoeken naar een taal die zo een wezenlijke dialoog mogelijk maakt, een taal die momenten schept van ontmoeting. ​​​​

Het leven is een proces

Het leven is een proces. We zijn voortdurend in beweging. Gebeurtenissen van het leven kunnen ons doen vastlopen. We zijn ervan overtuigd dat in dit vastlopen groeikansen zitten. Verantwoordelijkheid en dialoog zijn dan de motor om de stroom van het leven terug te laten vloeien. We schrijven allen ons eigen verhaal, met respect voor het verhaal van anderen.

Heroriëntering op verschillende niveaus

Alles is met elkaar verbonden, gesitueerd in een groter geheel. Je kan de golf maar begrijpen als je de zee ziet waaruit ze komt. Als we willen komen tot beweging en verandering, kunnen we niet anders dan dialoog voeren en onze verantwoordelijkheid opnemen binnen alle delen van het ruimere geheel: individu, gezin, school, omgeving, wijk, hulpverlening, samenleving, ...  We gaan hierin steeds voor de ontmoeting van mens tot mens. 

​