Artikel INSPIRATIEDAG
2026
In een jeugdhulplandschap dat voortdurend evolueert, zoeken wij als professionals elke dag naar manieren om op een afgestemde en doordachte manier samen te werken rond complexe hulpvragen. Vanuit dat voornemen organiseerde Team Sherpa een inspiratiedag waarin ontmoeting, reflectie en uitwisseling centraal stonden. Met Positieve Heroriëntering als richtinggevend kader brachten we diverse perspectieven samen rond onthaal, samenwerking en de manier waarop hulpvragen vandaag vorm krijgen.
Verloop
Van De
DAg
De inspiratiedag ging van start met een warm onthaal, gevolgd door een gezamenlijke openingscirkel waarin het thema van de dag werd gekaderd. Vanuit de centrale vraag hoe wij samen beweging kunnen creëren binnen het jeugdhulplandschap, werd stilgestaan bij de complexiteit van hulpvragen en het belang van ontmoeting en samenwerking.
Na een korte openingsoefening, waarin deelnemers hun persoonlijke motivatie als hulpverlener verkenden, werd de voormiddag verder opgebouwd rond reflectie en uitwisseling. Tijdens een individuele denkoefening en gesprekken in kleine groepen stonden ervaringen over samenwerking centraal: wat werkt, waar is het een uitdaging en welke rol neemt ieder van ons daarin op? Er werd in een casusoefening ingezoomd op de veelheid aan perspectieven binnen één situatie. Iedereen nam verschillende rollen op en ontdekte samen hoe spanningen kunnen ontstaan, maar ook hoe je daarna weer kunt samenwerken.
In de namiddag hebben we verder gebouwd op deze inzichten met een verdiepende oefening rond onthaal en Positieve Heroriëntering. Door binnen een casus terug te keren naar eerdere momenten in het traject, verkenden we waar kansen lagen om anders te kijken, te luisteren en te handelen. Daarbij was er ook expliciet aandacht voor het onderscheid tussen probleemgericht en vraaggericht werken, en voor de verschillende niveaus van waaruit beweging kan ontstaan.
Onze dag werd afgerond in een gezamenlijke eindcirkel, waarin wij onze inzichten vertaalden naar concrete actiepunten. Via post-its werden signalen en engagementen verzameld op micro-, meso- en macroniveau. Deze input vormt een waardevolle basis voor verdere reflectie en opvolging.
De inspiratiedag maakte op verschillende manieren zichtbaar hoe complex het huidige jeugdhulplandschap is. Hulpvragen blijken zelden eenduidig en bewegen voortdurend tussen diverse contexten, verwachtingen en perspectieven. Die complexiteit werd door de deelnemers breed herkend en benoemd, wat ruimte creëerde voor het gedeelde inzicht dat eenvoudige antwoorden vaak tekortschieten.
Tegelijk werd duidelijk hoe essentieel samenwerking is, niet alleen tussen organisaties, maar ook over verschillende niveaus heen. Wat zich afspeelt in het directe contact met een jongere of gezin, staat nooit los van de manier waarop teams samenwerken of hoe het bredere systeem is georganiseerd. De dag benadrukte dat duurzame beweging pas mogelijk wordt wanneer die niveaus met elkaar verbonden blijven en verantwoordelijkheid gedeeld wordt.
Een terugkerend thema was het belang van een zorgvuldig onthaal en het helder in beeld krijgen van hulpvragen. De oefeningen maakten zichtbaar hoe snel interpretaties en aannames het zicht op wat er werkelijk speelt kunnen vertroebelen. Door te vertragen, te luisteren en ruimte te maken voor verschillende perspectieven, ontstaat meer helderheid en kunnen meer afgestemde vervolgstappen worden gezet.
Daarnaast werd duidelijk hoe belangrijk het is om samen te zoeken naar wat op dit moment nodig is. In plaats van meteen naar oplossingen of doorverwijzing te grijpen, werd benadrukt hoe waardevol het is om eerst samen op de ‘speelmat’ te gaan staan: de situatie verkennen, benoemen wat raakt en van daaruit bepalen welke volgende stap helpend kan zijn. Deze houding sluit nauw aan bij Positieve Heroriëntering, waarin niet het antwoord centraal staat, maar het gezamenlijke onderzoek naar wat beweging binnen een context mogelijk maakt, binnen een gezin, het netwerk van het gezin, de hulpverleningsrelatie, in de maatschappij…
Wat leverde de dag op
Actiepunten per niveau
Op het niveau van de directe hulpverlening ligt de focus op de houding en het handelen van de hulpverlener in het contact met jongeren en gezinnen. De signalen benadrukken het belang van nabijheid, reflectie en bewust handelen.
-
Vertrekken vanuit verbinding: actief luisteren om te begrijpen en blijven zoeken naar contact met jongeren, ouders en betrokken hulpverleners
-
Zorgvuldig omgaan met taal en interpretaties: niet invullen, maar bevragen via open vragen en alert zijn op hoe woorden een situatie kleuren
-
Oog hebben voor eigen geraaktheid en deze inzetten als richtinggevend kompas
-
De jongere en zijn gezin blijven zien als mensen, met aandacht voor authenticiteit, empathie en menselijke nabijheid
-
De PH-bril hanteren: ruimte maken voor verschillende perspectieven en bewust blijven van diversiteit in kijken, voelen en denken
-
Het relationele niveau versterken, zowel in contact met gezinnen als met collega-hulpverleners
Op het niveau van teams en organisaties komt vooral de nood aan vertrouwen, afstemming en een gedeelde taal naar voren. Samenwerking wordt gezien als een proces dat actief onderhouden en gevoed moet worden.
-
Investeren in vertrouwen, zowel binnen teams als tussen verschillende organisaties
-
Ruimte creëren voor openheid en het durven benoemen van wat raakt, ook wanneer dat spanning oproept
-
Inzetten op ontmoeting tussen partners om elkaars werking, context en mogelijkheden beter te leren kennen
-
Werken aan een gedeelde taal die verder gaat dan feiten en ook ruimte maakt voor verlangens, geraaktheid en betekenis
-
Regelmatig de vinger aan de pols houden in samenwerkingen, onder meer via structurele feedbackmomenten
-
Aandacht hebben voor realistische verwachtingen en het zoeken naar een gedeelde noemer in samenwerking
-
De principes van Positieve Heroriëntering actief integreren in teams en partnerschappen
Op het macroniveau kwamen signalen naar voren die raken aan beleid, structuren en het bredere systeem waarin hulpverlening plaatsvindt. Deelnemers benoemden de nood aan meer ruimte, vertrouwen en afstemming op systeemniveau.
-
Kritisch kijken naar bestaande kaders en waar nodig loskomen van structuren die samenwerking belemmeren
-
Blijven inzetten op dialoog met beleid en het actief delen van signalen uit de praktijk
-
Werken aan een bredere mindsetverschuiving waarin samenwerking, vertrouwen en mensgericht werken centraal staan
-
Verschillende visies samenbrengen om tot meer gedragen en afgestemde oplossingen te komen
-
Pleiten voor een systeem dat hulpverleners en gezinnen versterkt, met aandacht voor compassie, gelijkwaardigheid en vertrouwen
De inspiratiedag leverde verschillende inzichten op. Een belangrijk terugkerend thema was de nood aan meer duidelijkheid en afstemming in het onthaal, zeker in een landschap waar doorverwijzing vaak onder druk staat en partners elkaar niet altijd vanzelf vinden. Deelnemers gaven aan dat het helpend is om samen te verhelderen wat er op dit moment speelt, welke verwachtingen er leven en welke rol ieder daarin opneemt.
Daarnaast werd opnieuw duidelijk dat beweging in het jeugdhulplandschap niet alleen ontstaat op organisatieniveau, maar vooral in elke ontmoeting met een jongere, ouder of partner. Precies daar maakt een heldere visie op onthaal, samenwerking en Positieve Heroriëntering het verschil. Door te vertragen, te luisteren en ruimte te maken voor verschillende perspectieven, ontstaat er ruimte voor meer afgestemde en gedragen stappen.
De dag maakte zichtbaar dat er binnen het netwerk een sterke bereidheid is om samen te zoeken, te verbinden en verantwoordelijkheid te nemen. Dat vormt een stevige basis om verder te bouwen aan een jeugdhulplandschap waarin we elkaar blijven vinden.
Tot slot willen we iedereen die aanwezig was van harte bedanken voor hun actieve bijdrage, openheid en betrokkenheid. Jullie bereidheid om mee te denken, te delen en te reflecteren heeft deze dag niet alleen mogelijk gemaakt, maar ook bijzonder waardevol.
Dankzij jullie engagement kunnen we samen blijven werken aan een jeugdhulp dat in beweging blijft.
-
SLot
